Het resultaat voor LibDem is geheel in
overeenstemming met de aandacht die wij in de media kregen: gemiddeld 0,0%.
Alleen in Vlist (ZH) halen wij 0,7%, hetgeen genoeg is voor één Kamerzetel.
Geen van de andere nieuwe partijen heeft een resultaat behaald dat maar
enigszins in de buurt komt van een halve Kamerzetel. De Piratenpartij scoort
met 0,3% nog het best.
De grote verliezer van deze verkiezingen is de
kiezer. In de campagne is te weinig aandacht geweest voor de inhoud en de zaken
waar het echt om gaat. Het belangrijkste onderwerp in de media was wie de
grootste partij zou worden en als dat eenmaal belangrijk wordt gevonden, kan de
kiezer bijna niet anders dan daar rekening mee houden.
Naast de kiezer heeft ook de politiek
verloren: de inhoud is immers volstrekt onbelangrijk geworden. Vorm en
resultaat is het enige dat telt. Kennelijk wordt politiek als een soort ‘Voice
of Holland’ beschouwd. Zouden wij de volgende keer per sms mogen stemmen?
De kiezer heeft gesproken, maar niet met
overtuiging. Tot één dag voor de verkiezingen wist 40% van de kiezers nog niet
op wie zij zouden stemmen. Veel kiezers hebben hun stem strategisch uitgebracht
om te verhinderen dat een andere partij de grootste zou worden. Dat betekent
bijna per definitie niet een stem op een partij waar je echt achter staat. Dit
zal het vertrouwen in de politiek niet vergroten.
Daarbij komt dat over de vraag die nu het
belangrijkste is, namelijk hoe Nederland uit de crisis komt, nauwelijks
gesproken is. Uit direct contact met kiezers bleek dat het standpunt van
LibDem, namelijk eerst de economie weer op gang brengen en dan pas de overheidsfinanciën
saneren, veel kiezers aansprak. Maar als deze vraag in de media niet gesteld
wordt en er verder niet over gediscussieerd wordt, kan de kiezer er zich niet
echt over uitspreken.
Iedereen gaat er van uit dat VVD en PvdA met
deze verkiezingsuitslag tot elkaar veroordeeld zijn. Of zij een coalitie kunnen
vormen, zal in de komende weken moeten blijken, los van de vraag of deze
coalitie stabiel zal zijn. Gelet op de ingenomen standpunten, zal dat heel
lastig zijn en zal dat ook niet kunnen zonder dat zij hun beloftes aan de
kiezer schenden. Ook dat is verlies voor de kiezer.
Nu de coalitie gevormd zal worden door een
partij met een liberale inslag en een sociaal-democratische partij, zou je
kunnen verwachten dat dit tot een sociaal-liberaal beleid zal leiden. Te vrezen
valt echter dat er een beleid uit komt dat noch liberaal noch sociaal is.
LibDem heeft intensief campagne gevoerd met
een klein, maar enthousiast team. Gelet op de reacties die wij kregen, bleek hoe
veel enthousiasme er voor de standpunten van LibDem was. De respons was goed,
maar het bereik beperkt. Dit heeft ons kiezers opgeleverd die gestemd hebben
voor een visie, voor een beleid waar zij achter staan, maar ook voor een beleid
dat veel meer mensen aanspreekt dan uit deze verkiezingsuitslag blijkt.
Vanaf deze plaats wil ik alle kiezers die op
LibDem hebben gestemd danken voor het vertrouwen en hun steun. De kiezers van
LibDem behoren op dit moment tot een select gezelschap, een voorhoede. Wij zijn
het aan hen verplicht om nu verder te gaan. Nederland heeft duidelijk behoefte
aan een sociaal-liberale partij met een goed gefundeerde ideologie en visie.
De campagne voor de volgende verkiezingen is
vandaag begonnen!
